Bartje Struun

Waar tot in de jaren ’50 boer, burger en dier nog redelijk in harmonie samenleefden, botsen de belangen tegenwoordig steeds vaker. We wonen met veel op weinig ruimte, en we willen steeds meer. De natuur wordt op veel plekken ingeperkt, overvoerd met meststoffen en vergiftigd – en raakt op allerlei manieren in de knel. Brandnetels, bramen, mais en raaigras tieren ondertussen welig. Om soorten te beschermen werden regels opgesteld. Maar boer en burger voelden zich daardoor vaak juist zelf beperkt in hun ruimte en groei. Ook zij kwamen in de knel. Boosheid en frustratie groeiden, en het debat werd steeds stekeliger – als bramenstruiken in een overwoekerd veld. Het lijkt soms wel een slecht sprookje, zonder helden, waarin trollen het script zijn gaan schrijven. En ze leefden nog kort en ongelukkig. Maar kan het ook anders? Jazeker. Rondom mijn woonplaats Stuifzand, op de grens van zand en veen, zie ik tijdens mijn omzwervingen een waardevol, kleinschalig cultuurlandschap. Koeien grazen er ...

Gelukkig  bestaan ze: boeren die hun land omzetten in natuurgebied. Ik had het geluk om een paar uur rond te mogen strunen op zo'n landgoed. Ik heb het maar het Roege Bos genoemd want het is er roeg en de bedoeling dat er in het grootste gedeelte totaal geen bemoeienis van de mens plaatsvind. In tien jaar tijd is het al een mooi stukje natuur geworden.  Struun maar es een eindje mee.  Achter de boerderij staan  een paar bloembakken waar een akkerhommel, eind september, nog steeds snoept van het nectar.  Er groeit veel brandnetel. Een zeer waardevolle plant voor veel vlinders zoals hier het landkaartje. Het vrouwtje legt onder op het blad haar eitjes en de rupsen doen zich vervolgens te goed aan de bladeren. Dit exemplaar  is een zogenaamde derde generatie vlinder. De voorjaarsvorm ziet er compleet anders uit. De zomergeneratie die daarna uitvliegt ziet er vaak hetzelfde uit als deze vlinder die nog maar kort geleden is uitgevlogen.  ...

Zo eens in de paar maanden ga ik met Hero een dagje wat verder weg de natuur in. Deze keer stelde ik voor om maar eens weer naar het Fochteloërveen te gaan. Daar ergens woonde toch ook iemand te midden van honderden boomkikkers? Hoewel we onverwachts langskwamen, onthaalde Jaap 'Boomkikker' ons hartelijk met heerljke chocoladetaart en daarna leidde hij ons trots een paar uur lang rond over zijn landgoed. Ademloos genoot ik van de planten, dieren en vooral ook de bevlogenheid en verhalen van iemand die in staat is gebleken zijn eigen paradijsje te scheppen. Struun maar eens mee. We lopen nog geen tien meter, een stuk hout wordt opgetild en 5 kamsalamanders komen tevoorschijn. Een soort die op de meeste plekken in Nederland helaaas niet meer voorkomt.    Van onderen heeft ieder exemplaar zijn eigen unieke stippencode.  Wij zien ze eerst niet eens, maar dankzij wat aanwijzingen zien we op de bramen de eerste boomkikkertjes. Hoe beter we kijken, hoe meer ...

Gisteravond werd ik gebeld door Hero met de vraag of ik mee wou naar de Weerribben. Hij wilde ook wel eens die grote vuurvlinder zien die ik vorige week zo mooi had vastgelegd. Ik maakte terstond wat ruimte vrij in mijn agenda en stelde voor om heel vroeg al op pad te gaan want ik verwachtte een zonsopkomst in de mist. Na een onderhandelingsstilte kwamen we uit op zeven uur vertrek. De vuurvlinder zagen we helaas deze keer niet, maar aan zeldzame en prachtige vlinders en libellen ook deze keer geen gebrek. De verwachtte mist bleek er nog steeds te hangen en leverde dit kunstwerk op.   Ook dit vrouwtje van de zwarte heidelibel was nog besprenkeld met waterparels.   Deze atalanta wacht op de eerste zonnestralen.  Het mannetje van de gouden sprinkhaan.   Er trekt weer een wolkenband over en de zon laat nog even op zich wachten.  Wat is er nu, behalve een natte broek tot aan het kruis, niet mooi onder deze omstandigheden?  Als de zon...