Bartje Struun

Schaapskudde van het Holtingerveld nabij het Hunehuis Het was op een hete dag in augustus toen, net als op bijna alle andere dagen in het jaar, een kudde Drentse heideschapen bovenop de Havelterberg over een uitgesleten zandpad ons tegemoet liep. Een paar duizend hoefjes wierpen het droge zand hoog de lucht in, terwijl ze ons bijna rennend passeerden; ze roken vast de droge heide en het heerlijke gras dat op hen wachtte. Nu er weer wolven zwerven door het prachtige Drentse landschap, zie je de meeste schapen langzaam maar zeker verdwijnen achter steeds hogere afrasteringen. De schaapskuddes blijven echter, bewaakt door hond en herder, hun rondjes lopen over de heide. Al eeuwenlang, maar met één verschil. De kudde slaapt nu ’s nachts in één grote schaapskooi, terwijl tot in de jaren vijftig de schepers met hun markekudden nog over de Drentse heidevelden trokken en de schapen – veilig voor de wolf – sliepen in de verschillende keuterboerderijtjes op de es. Iedere ochtend verzamelden de...

Hattsjoe, hattsjoe, hattsjoe! Sinds anderhalve week nies en snuit ik er lustig op los. Een pollenallergie is de boosdoener. Waar dat vroeger zo rond begin maart begon, start het tegenwoordig al midden in de winter. Dat ik nu al vóór nieuwjaarsdag al begon, is echter voor mij een absoluut record. De oorzaak is vrij duidelijk: herfst en winter zijn de afgelopen dertig jaar spectaculair warmer geworden, waardoor hazelaars steeds eerder in bloei komen. Dit jaar zelfs maar liefst drie maanden eerder dan in de strenge winter van 1963. De hazelaar laat miljoenen pollen los die door de wind worden verspreid en vervolgens gretig door mijn waterige neus worden ingeademd. in de winter 24/25 bloeiden de hazeaars halverweg januari. Van sneeuw trekken de mannelijke 'snottebellen' zich weinig aan.  Het vrouwelijk bloemetje is zeer klein en kan door één waterdruppel worden omsloten .  De bloeitijd van de hazelaar (Nature Today)  Ik vroeg me af of dit alleen in Nederland speelt, maar het ...

Waar tot in de jaren ’50 boer, burger en dier nog redelijk in harmonie samenleefden, botsen de belangen tegenwoordig steeds vaker. We wonen met veel op weinig ruimte, en we willen steeds meer. De natuur wordt op veel plekken ingeperkt, overvoerd met meststoffen en vergiftigd – en raakt op allerlei manieren in de knel. Brandnetels, bramen, mais en raaigras tieren ondertussen welig. Om soorten te beschermen werden regels opgesteld. Maar boer en burger voelden zich daardoor vaak juist zelf beperkt in hun ruimte en groei. Ook zij kwamen in de knel. Boosheid en frustratie groeiden, en het debat werd steeds stekeliger – als bramenstruiken in een overwoekerd veld. Het lijkt soms wel een slecht sprookje, zonder helden, waarin trollen het script zijn gaan schrijven. En ze leefden nog kort en ongelukkig. Maar kan het ook anders? Jazeker. Rondom mijn woonplaats Stuifzand, op de grens van zand en veen, zie ik tijdens mijn omzwervingen een waardevol, kleinschalig cultuurlandschap. Koeien grazen er ...

De naam Kinholt wordt voor het eerst genoemd in 1511. Destijds was het een uitgestrekt, nat bos aan beide kanten van het Oude Diep. Het strekte zich uit van Echten tot aan de plek waar nu de Hoofdstraat van Hoogeveen ligt. Thans is er nog maar een klein deel van over.  Boomklever op zoek naar insecten.  Een kaart van het Kinholt, links is zuiden, rechts is noorden. Jaartal: 1628  (fotoarchief A. Metselaar) Het woord kine of kene betekent ‘geul’ en zou verwijzen naar de oude naam van het Oude Diep. We mogen gerust aannemen dat het bos zelf al vele eeuwen ouder is. De bomen werden echter regelmatig gekapt en voor allerlei doeleinden gebruikt. Daarom zul je in het bos geen bomen aantreffen die ouder zijn dan 200 jaar. Toch kunnen hier bomen groeien met eeuwenoude genetische afstamming. Op sommige plekken is de bodem onaangeroerd gebleven, iets wat in Nederland zeldzaam is. Toen ik in de archieven zocht naar bijzondere vondsten uit dit gebied, ontdekte ik dat hier in 1931 de ...