De plaats Hoogeveen weten de meeste mensen wel te liggen maar waar die naam nu precies vandaag komt weet de gemiddelde Nederlander niet. Hoogveen lijkt ook iets van lang vergeten dagen. Toen Nederland nog nederig was. Bijna al het veen is afgegraven en in de turfkachel beland. Op wat er nog over is zijn we heel zuinig geworden. Het hypocriete is dat momenteel nog steeds veel veen wordt afgegraven in bijvoorbeeld Estland ten behoeve van onze tuinaarde. Hieronder een beeldverslag van hoe dat turf nu ontstaat en wat op het hoogveen groeit.
De planten die groeien op een zwevend pakket bovenop het water noemen we levend hoogveen. Je mag de plantjes nederig noemen in hun voedselopname maar groots in hun aanpassingsvermogen. Er zijn nog maar een paar plaatsen in Nederland waar levend hoogveen is te vinden. Het Bargerveen en het Fochteloërveen zijn het meest bekend maar in verschillende kleine vennen in Drenthe zijn nog kleine stukjes te vinden. Voor een natuurliefhebber zijn het juweeltjes. Het is bijna niet voor te stellen dat vroeger grote stukken van Nederland er zo moet hebben uitgezien.
Het ven waar ik ben bestaat uit twee gedeelten. Het ene stuk is vroeger als siervijver ingericht en daar is onder andere aarde ingestort. Daardoor staan er planten die je meer in het laagveen van de Wieden zou verwachten zoals waterlelie en gele lis. Dat gedeelte is meer dan een meter diep. In het midden liep, dwars door het ven, een oud pad. Het pad staat nu onder water en vormt de scheiding met het authentieke deel. Op de grens met het open deel (zie hierboven) groeit het veenmos, ook wel sphagnum genoemd. Het veenmos is weer onder te verdelen verdeeld in meer dan 40 soorten mos. Één ding hebben al deze mossen gemeen, veenmos groeit van boven steeds maar door terwijl het van onderen afsterft. Dat proces kan honderden jaren doorgaan en er ontstaat op den duur een dikke laag veenmos dat drijft bovenop het water.
Eén van de eerste planten zie zich vestigt bovenop de veenmosbulten is ronde zonnedauw. Omdat er bovenop het veenmos en drijvend op het water, geen voeding uit de grond te halen is, voedt dit plantje zichzelf door het vangen van kleine insecten. De insecten komen af op de kleverige substantie aan de uiteinden van de haren op het blad. Als een insect is gevangen rolt het blad zich eromheen en wordt het verteerd en opgenomen in de plant.
Als het pakket nog dikker wordt kan je er zelfs overheen lopen, een aparte ervaring, je loopt op een soort van dikke pudding. Het is een enorme spons dat feitelijk zijn eigen, bewegend, landschap creëert. Er gaan steeds meer planten groeien zoals hier op de voorgrond bloeiend veenpluis. Op den duur verland het mos steeds meer in turf en gaan er ook berkenbomen groeien en golft het steeds minder. Het groeien van het veenmos blijft echter, zolang er voldoende water is, doorgaan. Het veenpakket kan, in de loop van duizenden jaren, tot meters dik worden en boven het omringende land uitgroeien en zelfs dat gaan overgroeien.
Een zeldzame plant die afhankelijk is van hoogveen is de kleine veenbes. Het is een klein roze bloemetje.
De besjes zijn duidelijker te zien. Het veenmos ligt ermee bezaait. Overigens zijn dit nog besjes van vorig jaar.
Lavendelheide is ook zo'n typische hoogveenplant en bloeit nu ook.
Dit type landschap kent drie vlinders die afhankelijk zijn van bovengenoemde planten en ze zijn alle drie bijna uitgestorven in Nederland. In dit ven kwam de veenbesparelmoervlinder nog voor, de laatste jaren wordt ook deze al niet meer gezien. Ik zie wel een andere vlinder. Een groentje.
Nog een overzichtsfoto van het rood kleurende hoogveen.
1-5-2015
Een jaar later is de natuur een paar weken later op gang gekomen. Het levend hoogveen ziet er nu heel anders uit en ik besluit om onze dochter de unieke ervaring van het lopen op een drijvend tapijt van veenmos te gunnen.
4-5-2014
Naast het ven ligt een voedingsarm grasveld dat ook interessant is. Er staan zo'n 30 brede orchissen.
Hoeveel mooier kan ik afsluiten dan met een foto van een kleine vuurvlinder die voor mijn camera landt op een brede orchis?
Sinds ik er, een paar jaar geleden, voor het eerst van hoorde wil ik dolgraag eens zien; ijshaar. Toen gisteravond laat duidelijk werd dat de omstandigheden ervoor vanochtend wel eens heel goed zouden kunnen zijn, kwam ik in actie met de voorbereidingen. Een laatste check op de satelliet en wat weersites bevestigde vanochtend om 06.15 mijn vermoedens. Het was onbewolkt met mist en de temperatuur was een paar graden onder nul. Snel zette ik dan ook mijn slaperige lijf in beweging. Even voor zeven uur arriveer ik in het Dwingelderveld. De maan is nog net zichtbaar terwijl het eerste ochtendgloren zich aandient. Het is op de heide onbewolkt, maar bijna rondom is er in de verte mistbanken of bewolking te zien. Even later komt er langzaam een rode bol omhoog kruipen vanachter de horizon. Flink ingezoomd geeft het samen met een kraai, een mooi effect. Het is windstil en de rook van de vuilverbrander bij Wijster gaat dan ook recht omhoog Nu d...
In de laatste week van april 2017 was het nu niet bepaald vakantieweer. Bijna iedere nacht dook de temperatuur onder nul en 's middags stortte menig hagel en sneeuwbui zich uit over onze hoofden. Tussen de buien door scheen heerlijk de zon en met een warme muts, twee jassen en bijgestelde verwachtingen, was het in Bad Bentheim prima vol te houden. Er was genoeg te ontdekken want, behalve de eeuwenoude bomen, zijn hier ook in grote aantallen bosplanten te zien die in Nederland maar weinig voorkomen. Het oerbos van Bad Bentheim wordt doorsneden door meanderende bosbeekjes. Op de oevers zijn vele sporen van wilde zwijnen, edelherten en reeën te zien. In dit bos mogen al heel lang dode bomen gewoon blijven staan. Het is een prachtig gezicht waarin oud zich mooi aftekend tegen het fris groene van de jonge bomen. Langs een pad is het net wat lichter en ontdek ik het maarts viooltje, die het het ook in april nog prima doet. Is de naam violet afgeleid...
Welkom in de wereld der archeologie. Vol verbazing keek ik deze zeer droge zomer hoe ze in Engeland diverse archeologische vondsten deden door het bestuderen van luchtfoto's. Door de droogte was veel gras geel gekleurd, maar iets lager gelegen terreinen waren vaak net iets groener. Daardoor werden opeens oude sloten, loopgraven, kasteelgrachten en greppels rondom grafheuvels zichtbaar als zogenaamde 'crop marks'. Pas sinds een week heb ik geleerd hoe je ook zélf op satellietbeelden, gemaakt in augustus, je eigen omgeving kan afspeuren, op zoek naar opvallende zaken. Een zeer leerzame én verslavende bezigheid moet ik zeggen. Een beetje actueel opererende school zou dit zo per direct kunnen invoeren! Helaas hebben we hier in het arme Drenthe maar weinig kastelen en is het landschap op de meeste plekken door ontginning, egalisering en ruilverkaveling compleet op de kop gezet, maar soms kan je ook hier nog leuke, grappige of spannende zaken ontdekken. Hieronder zal ik ...
De afgelopen week zijn de adders uit hun winterslaap wakker geworden. Op een walletje in het Dwingelderveld ontdekten we vanmiddag 5 stuks. In de half uur dat we er waren kwamen er echter wel tientallen mensen een kijkje nemen. Ze bleken een ware attractie. Helemaal opgerold liggen ze te wachten tot het nog wat warmer wordt. Toch wel heel leuk dat mensen en vooral kinderen gewoon langs het pad ,op een meter afstand zoveel adders kunnen spotten . De oude zaaddozen van het haarmos zijn van dichtbij zo mooi. Één van de eerste planten die bloeien, is het klein hoefblad.. De bloemen komen eerder tevoorschijn dan het blad. Het is dan ook een zogenaamde naaktbloeier. Een omgevallen beukenstam zit onder de pukkels van de roestbruine kogelzwam. Er zijn ook in het voorjaar nog vele -harde- paddenstoelen te spotten. Deze roodgerande houtzwam zie je al op meters afstand. Een paar meter naas...
Het meest bijzondere weerverschijnsel is wat mij betreft absoluut een windhoos. Dit is dan helemaal te danken aan het feit dat op 14 juli 1975 een windhoos pal over ons huis trok. Ik was toen zeven jaar. Het was die dag, zoals zo vaak bij zware windhozen het geval is, broeierig warm. In het begin van de avond kwam er volgens mijn moeder opeens een heel rare geelgroene lucht uit het westen opzetten en de wolken gingen op een zeer vreemde manier door elkaar bewegen. Wat ik mij nog herinner is zeer veel lawaai en met het hele gezin in het halletje tussen twee muren in schuilen voor al het vensterglas wat door allerlei dakpannen van de buren kapot knalde. Mijn vader ging even kijken in onze (vrij grote boerderij-achtige) schuur en zei dat het hele dak tientallen centimeters op en neer ging. Na afloop naar buiten gegaan en door het dorp heen gelopen. Het was een enorme ravage met enorm veel afgewaaide dakpannen. Complete boerderijschuren gingen tegen de vlakte Naar la...
Verstopt tussen Siberië en Stuifzand liggen de 'wijken van Eleveld'. Één van de zeer weinige plekken in Nederland waar gegraven veenwijken omzoomd worden door bos. Je komt als je hier loopt bijna nooit iemand tegen terwijl het toch een bijzonder gebied is. Er loopt een wandelroute doorheen die is aangegeven met paaltjes. Zoals de naam al aangeeft was het een veengebied dat eigenaar was van dhr. Eleveld. Een vermogende voorvader van Magreet Morret , de huidige eigenaar. Het is het meest noordwestelijke deel van het veengebied van Hoogeveen. De wijken eindigen hier aan het einde van het bos. Zoals te zien op onderstaande kaart van1900 was bijna het hele gebied rondom nog bos. Donkere wolken maken plaats voor de zon 'Cristian' de storm van 28 oktober 2013 heeft zijn sporen achtergelaten Prachtige lanen doorkruisen het gebied maar lopen soms zomaar dood. Weilanden afgewisseld met singels en bos. Typisch voor dit gebied Kamperfoeli...
Schaapskudde van het Holtingerveld nabij het Hunehuis Het was op een hete dag in augustus toen, net als op bijna alle andere dagen in het jaar, een kudde Drentse heideschapen bovenop de Havelterberg over een uitgesleten zandpad ons tegemoet liep. Een paar duizend hoefjes wierpen het droge zand hoog de lucht in, terwijl ze ons bijna rennend passeerden; ze roken vast de droge heide en het heerlijke gras dat op hen wachtte. Nu er weer wolven zwerven door het prachtige Drentse landschap, zie je de meeste schapen langzaam maar zeker verdwijnen achter steeds hogere afrasteringen. De schaapskuddes blijven echter, bewaakt door hond en herder, hun rondjes lopen over de heide. Al eeuwenlang, maar met één verschil. De kudde slaapt nu ’s nachts in één grote schaapskooi, terwijl tot in de jaren vijftig de schepers met hun markekudden nog over de Drentse heidevelden trokken en de schapen – veilig voor de wolf – sliepen in de verschillende keuterboerderijtjes op de es. Iedere ochtend verzamelden de...
Omdat de auto naar de garage moest heb ik vanochtend de eerste echte struuntocht gelopen van 2014 van Hoogeveen naar Stuifzand. Onder een bijna voorjaarsachtige temperatuur van negen graden Celsius was het heerlijk wandelen van langs integrerende plekken vol met verrassende observaties. Als je op het station van Hoogeveen staat zie je aan de noordkant aan de andere kant van een brede sloot een verhoging begroeit met vooral eiken. Ik hoorde ooit dat dat daar een bunker zou liggen. Dat vroeg natuurlijk om nadere inspectie. Als ik naar boven klim zie ik tot mijn verrassing inderdaad iets van beton ingegraven in de heuvel. Het lijkt echter niet op een bunker maar meer op een fundering, maar waarvan? Naspeuren op internet blijkt het in eerste instantie afkomstig te zijn van luchtafweergeschut die de Duitsers in 1944 hebben geplaatst ter bescherming van spoor en station tegen aanvallen van geallieerde vliegtuigen. Maar klopt dat wel ? Op een topografische kaart ui...
Ik had het voorrecht om een week in de Algarve te mogen verblijven voor een opleiding tot natuurcoach. Dat betekende dat de natuur mijn werkomgeving vormde. Wat wil een Bart nog meer? De hoop op een heerlijke zonnige week had ik vooraf afgeschreven. Een hogedrukgebied bevond zich ergens boven West-Europa en de depressies, die normaal vaak over Nederland trekken, moesten daardoor een zuidelijker koers beschrijven. En laat dat nu precies over Portugal gaan. Daardoor de eerste dagen geen stralend blauwe hemel maar soms Hollandse luchten. Voordeel was dat het heerlijk wandelweer was, Ik was nog maar net op het eco-resort Case Vale de Lama geïnstalleerd of het begon al te kriebelen. Mijn hele systeem wou maar een ding; strunen! Hieronder de hoogtepunten van een hele week samengevat in een fictieve wandeling van de resort naar de kliffen bij Lagos. De omgeving van het resort is een ware Hof van Eden met vogelsoorten waar je in Nederland alleen maar van kan dromen. Ee...
Over en weer begint men de strijd. Als ze tegen de vijand oprukken, zakken onze voorste gelederen meteen langzaam weg in het stinkende dode moeras, waarin ze tenslotte door het gewicht van hun wapenuitrusting geheel wegzinken. Van verre met pijlen en speren en van dichtbij met het zwaard slachtten de Drentse onmensen hen af als vee. Door dit slechte begin werden onze mannen door zo’n vrees bevangen, dat heel dat ongelukkige leger, wijd en zijd over het moeras verspreid, tot zijn schande in grote paniek op de vlucht sloeg die hun de dood zou brengen. Het gevolg was dat velen, doordat ze zo hard liepen en door de buitensporige hitte van die dag, geen lucht meer konden krijgen en tallozen, treurig genoeg, smadelijk in die smerige modderpoel wegzakten. De slag bij Ane, 28 juli 1227. Misschien is deze veldslag voor de Drent nog magischer dan het verhaal van David en Goliath. Uit de boeken kennen we het wel zo ongeveer, maar wie weet waar deze historische veldslag werkelijk h...
Reacties
Een reactie posten
Benieuwd naar je reactie.