Strunen door de Pesserma, op zoek naar ijzeroer, bronnen en stenen werktuigen.
Link ophalen
Facebook
X
Pinterest
E-mail
Andere apps
-
Ik zit in verschillende clubjes die, allen tezamen, aardig mijn behoefte aan kennis, uitdaging, humor en verbondenheid vervullen. Waar ik vorige week nog te midden van meer dan honderd weerfanaten in de wolken zat, liep ik vandaag met mijn voeten door de modder.
De 'Red Arrows' is ook zo'n bijzonder clubje. Zo'n 15 jaar geleden hebben we elkaar ontmoet tijdens een archeologiecursus en al 15 jaar lang gaan we zo'n 8 keer per jaar het veld in. Onder het mom van zoeken naar bewerkte vuurstenen, wordt er heel wat af gefilosofeerd en genoten van het buiten zijn en van elkaar. Vandaag zouden we eerst op ontdekking gaan in de Pesserma en daarna hadden we de inmiddels befaamde 'Red Arrow Quiz'.
De Pesserma is een waterbergingsgebied ten westen van Stuifzand en wordt deze maanden flink op de schop genomenMijn uitspraak, die ik tegenwoordig bijna wekelijks maak van 'de wereld wordt geregeerd door angst' is nu ook al toepasbaar in Stuifzand. Het is er levensgevaarlijk. Het is dan ook volstrekt onverantwoordelijk om hier je kind te laten lopen. Nu smul ik al sinds mijn vierde levensjaar van geologische processen en heb als kind al menigmaal, zelfs tot aan mijn middel, in de klei en drijfzand gezeten en heb er zelfs ontzettend veel van geleerd, Vol goede moed en onbevreesd stappen we het dijkje over.
Het is 19 december en wat zie je dan in het gras groeien? Juist ja, paardenbloemen. Vandaag zijn we de 13e decemberdag in gegaan met temperaturen boven de 10 graden. Alweer een nieuw warmterecord in een steeds warmer en natter wordend klimaat.
In het zand zitten talloze restanten van vegetatie (riet?). Door het dekzand afgesloten van zuurstof zijn ze, wie weet hoe lang, intact gebleven. Nu het zand wegspoelt komen ze allemaal weer tevoorschijn.Het is zo bros dat het vermoedelijk een kwestie is van enkele maanden is voordat het allemaal is weggerot. We spreken dan ook af om hier over een paar maanden weer langs te lopen om de veranderingen in het landschap te aanschouwen.
Al een paar maand stroomt er, via watervoerende horizontale zandlagen , water naar boven midden in het nieuw gegraven oude diepje. Soms bubbelt het ook nog wat en we waren benieuwd of dat veengas was. Helaas mislukte het experiment door de een te harde wind. Dat het kwelwater rijkelijk gevuld is met ijzer zie je direct aan de bruine kleur van het water, De bruine kleuren ontstaan doordat de ijzer oxideert als het in aanraking komt met zuurstof.
Hier een filmpje van het opborrelende kwelwater, Het water komt van hoger gelegen terreinen en het heeft misschien wel een reis van tientallen jaren achter de rug.
Ze verwachten hier straks in het winterseizoen hoog water. Stappijpen zorgen voor een droge overtocht. Het verzoek vanuit het dorp om, samen met het Drents landschap meer uitdagend elementen in het gebied te krijgen is helaas afgewezen. Ze willen eerst kijken hoe het gebied zich ontwikkeld, Dat het een bijzonder mooi gebied wordt, daar twijfel ik niet aan. Het is eigenlijk één groot kwelgebied en dat staat bijna garant voor planten als waterviolier en orchideeën, Dat kan echter, als er geen zaadhoudende hooi over wordt verspreid soms jaren duren voordat ze zich vestigen.
Op sommige plaatsen liggen nog flinke lagen ijzeroer. Deze zogenaamde oerbanken zijn al eeuwenlang door de mens afgegraven voor de productie van ijzer en later als filtermateriaal in gasfabrieken om giftige cyanide uit het steenkoolgas te filteren.
Rondom de waterberging is een dijk aangelegd. Een leuke hindernis voor deze, gekscherend bedoelde, 'bejaardensurvival. :-) Links de gekanaliseerde loop van het oude diepje.
Het is een soort geologie-Madurodam waarin je delta's, rotskusten en grand canyons in kan herkennen. Compleet met reuzen.
In het water vind ik een dikke tak die misschien wel duizenden jaren verborgen heeft gelegen. Ik gooi hem iets te hard neer en hij breekt in verschillende stukken uiteen, Op het breukvlag zie je een bijna houtskoolachtige pikzwarte structuur.
Ook de scherpe boterbloem heeft de voorjaar in de kop.
In de oude situatie zat er een stuw met een verval van wel een meter. In de nieuw gegraven beek zorgen een stuk of tien, tja wat zijn het, stuwtjes, er voor dat het water niet te snel stroomafwaarts stroomt. Ook kunnen vissen straks weer stroomopwaarts zwemmen van het IJsselmeer tot aan de brongebied bij Mantinge,
Natuurlijk is er niemand weggezakt. Er is volgens de geleerden zelfs nog een zeer oude mooie vuurstenen klopsteen van de Neanderthalers gevonden. Moe maar zeer voldaan gingen we op weg naar het gebak en de gloeiwijn.
In de laatste week van april 2017 was het nu niet bepaald vakantieweer. Bijna iedere nacht dook de temperatuur onder nul en 's middags stortte menig hagel en sneeuwbui zich uit over onze hoofden. Tussen de buien door scheen heerlijk de zon en met een warme muts, twee jassen en bijgestelde verwachtingen, was het in Bad Bentheim prima vol te houden. Er was genoeg te ontdekken want, behalve de eeuwenoude bomen, zijn hier ook in grote aantallen bosplanten te zien die in Nederland maar weinig voorkomen. Het oerbos van Bad Bentheim wordt doorsneden door meanderende bosbeekjes. Op de oevers zijn vele sporen van wilde zwijnen, edelherten en reeën te zien. In dit bos mogen al heel lang dode bomen gewoon blijven staan. Het is een prachtig gezicht waarin oud zich mooi aftekend tegen het fris groene van de jonge bomen. Langs een pad is het net wat lichter en ontdek ik het maarts viooltje, die het het ook in april nog prima doet. Is de naam violet afgeleid...
De Pesserma is een noodwaterberging gebied, direct te westen van Stuifzand. Door deze functie is het een dynamisch natuurgebied, dat soms wekenlang voor een groot gedeelte vol staat met water. Het is omgeven door een laag dijkje waarover je helemaal om het gebied heen kan lopen en je kan genieten van een nat natuurgebied met rietvelden en moeras. Een type landschap dat je verder niet veel ziet in zuid-Drenthe. Als je heel stil bent, de wind gunstig hebt staan en ontzetend veel geluk hebt, dan heb je zelfs kans dat je hier een statige reebok tegenkomt! De komende weken ben ik er vast vaker te zien, want vanaf begin maart gaan de eerste blauwborsten arriveren. Lopend op het dijkje kan je de mannetjes hoog in het riet of lisdoddes met een verrekijkertje mooi observeren. Iets minder fotogeniek, maar in februari al in het riet te zien en te horen, zijn de rietgorzen. Het mannetje is goed te herkennen aan zijn zwarte kapje en witte halsring. Als ze ver weg...
Het noordelijk gedeelte van het Dwingelderveld bestaat voor een groot gedeelte uit bos. Ook zijn er vele vennen te vinden. De laatste jaren is Staatsbosbeheer hier actief bezig om het bos tussen de vennen te kappen. Ook is de waterstand flink verhoogt en worden vele bomen 'verdronken'. Het doel van al dat kappen is vooral bedoelt voor de veenbesblauwtje. Een vlinder die net zo zeldzaam is als tie groot is. Hij komt alleen nog maar hier voor en in de buurt van Sellingen en vandaag leek me een mooie dag om hem eens te zien vliegen. Het is zoeken naar een speld in een hooiberg en helaas niet gevonden. In juli nog maar eens proberen. Wel veel andere mooie dingen gezien natuurlijk. Na het kappen krijgt de vingerhoedskruid alle ruimte. Het hooibeestje voelt zich prima thuis in dit soort biotopen De watersnuffel komt massaal voor op de zure hoogveenvennen. Hier het mannetje. Een ven is helemaal dichtgegroeid met veenmos en daarbovenop vele typische levende ...
Tussen het paaseieren zoeken en de verwachte regen en visite van vanmiddag moest ik er nog even op uit. Omdat ik er al jaren niet was geweest, besloot maar eens weer naar de Hooge Stoep te gaan. Een heidegebied in boswachterij Gees. Ik ben nog geen 5 ,minuten aan het lopen als er vlak voor me een mooi klein vogeltje in een klein boompje gaat zitten. Het is volgens mij het vrouwtje van de roodborsttapuit. De hoge stoep is een gevarieerd heideterrein. In deze omgeving kan je zowel de ringslang, de adder als ook de gladde slang tegenkomen. Vanwege de lage temperatuur en een zon die al snel achter de wolken schuift is de kans dat ik die zie vandaag wel heel erg klein. Tussen de heide staat op de meer kale plekken verschillende soorten mossen en korstmos. Van dichtbij is het rood bekermos een echte blikvanger. Ze zijn nog maar twee weken in het land en nu al slepen de roodborsttapuiten ze al met nestmateriaal. Het mannetje ro...
Op de een na laatste dag van het jaar een lange struundag gedaan in het vertrouwde Grunninger land. De dag begon onverwacht helder met zelfs rijp op het gras. Een prachtige ochtend stond ons te wachten. Het doel was de punt van Reide in het uiterste noordoosten van Nederland. Vlak voor we de polder in rijden ligt de kerk van Woldendorp. In de Beebaartpolder zagen vele soorten watervogels maar de brandgans was met honderden exemplaren het meest aanwezig. De punt van Reide is een schiereiland waar land en zee elkaar ontmoeten. Hier woonden tot het begin van de zestiende eeuw nog mensen op de wierden aan het einde van het schiereiland. Ooit was het een onderdeel van het Reiderland. Een veenlandschap dat door verschilende stormen is overstroomd en uiteindelijk bijna geheel is verdwenen. Er liggen hier op de bodem van de Dollard dan ook nog vele resten van de verdwenen dorpjes. Toen was de Dollard nog veel groter dan tegenwoordig. Veel polders en sla...
Soms heb je van die weken dat toevallig alles samenvalt. Zo'n periode had ik in maart 2015. Natuurlijk had het nóg mooier gekund, maar de kans dat ik ooit nog eens, binnen negen dagen tijd, een adder, een mistboog, tientallen blauwe heikikkers, het noorderlicht en ook nog eens een zonsverduistering zie, is wel heel erg klein. 'Toevallig' wist ik dit alles ook nog eens weet vast te leggen op de foto. Voor het nageslacht heb ik er maar even een blogje aan gewijd. Op 15 maart was er een flinke uitbarsting van een zonnevlam. Dat gebeurd in deze periode van verhoogde activiteit, dat 1 keer in de elf jaar plaatsvind, wel vaker. Alleen deze keer was het een hele grote en was de geomagnetische storm ook nog eens precies op de aarde gericht. De 18e was het 's avonds zelfs in Nederland met de blote oog zichtbaar. Ik was echter aan het werk en had er helemaal niets van meegekregen. Omdat ik aanvoelde dat er nog wel eens een golf zou kunnen komen ging ik tegn elf uur, gewapend me...
Lopend van Geesbrug naar Nieuw Balinge over bospaden, schouwpaden over heide en dwars door het veld. Vandaag zo'n 16 kilometer in een grote boog gewandeld waarbij ik maar vier wegen heb gekruist. Ik waande me soms in een Drentse wildernis, kijk maar eens mee waarom. Het grote genieten begon al na een kilometer wandelen. Voor me zag ik twee reeën mij bespieden. Onderweg kwam ik verschillende 'paddestoelenschilderijtjes' tegen. Tussen Geesbrug en Meppen zijn hectaren landbouwgrond omgetoverd in natte natuurgebieden met als doel om in natte perioden het water vast te houden. Dit is goed gelukt. Vele boomsoorten houden echter niet van natte voeten en hebben het loodje gelegd. Dit levert dan weer vele leuke plaatsjes op. De winter moet nog beginnen maar nu al vond ik mijn eerste 'sterrenschot'. Deze geleiachtige substantie zijn eileiders en eitjes van een vrouwtjespad of kikker die door een reiger of andere predator is opgepeu...
Pas dit jaar heb ik de omgeving van de Davidsplassen in het Dwingelderveld pas echt leren kennen. Een zonsopkomst had ik hier echter nog nooit gefotografeerd, terwijl dit toch een van de weinige plekken in zuid Drenthe is waar je een grote plas met vele watervogels vlak voor je neus vanuit een vogelkijkhut kunt fotograferen. Omdat ik wegens een verkoudheid de slaap toch niet meer kan pakken, besluit ik op de vroege ochtend van de 21 oktober maar eens weer op pad te gaan. Als ik uit de auto stap is het al aardig lichter geworden. Het is echt opvallend hoeveel beter ik me voel, zo snel ik maar een paar meter op pad ben. Het is best nog wel een eindje lopen naar de kijkhut maar doordat de zon nog achter de wolken hangt, ben ik toch nog mooi op tijd om me te nestelen. Ik schenk een kopje koffie in en geniet van de serene rust. Vlak voor de zon opkomt kleurt alles even mooi rood op. De rust maakt plaats voor het geluid van honderden ontwakende ganzen die vanuit de begroeiing...
Op tweede paasdag 2016 was er een fikse storm langs de kust. In Drenthe waaide het ook flink door, maar tussen de buien door klaarde het flink op en gingen we vol goede moed met gezin en schoonouders naar het bezoekerscentrum bij het Dwingelderveld. Er zouden immers een massa heikikkers zitten. In het ven naast het centrum zaten ze er inderdaad met tientallen.Met tegenlicht gaf het een apart gezicht met al dat weerkaatsende kikkerdril Al snel bleken het echter geen heikikkers te zijn maar de bruine kikker. Die mannetjes krijgen in de paartijd een blauwachtige buik. De mannetjes van de heikikkers worden helemaal blauw. Er waren veel meer mannetjes dan vrouwtjes te zien. De bruine vrouwtjes hadden het dan ook zwaar te verduren. Letterlijk een plaatje. Vooral de weerkaatsing van de ogen in het water vind ik mooi. Een opgeblazen kikker. Het is een heerlijk zacht geluid wat alle mannetjes bij elkaar produceren. Behalve alle kikkers...
De Gouden Driehoek is in het noorden van het land een bekende naam voor het gebied tussen Groningen, Drachten en Assen. Een streek waar het voor mens en onderneming goed vertoeven is, maar waar ook de natuur zich van haar mooiste kant laat zien. In 2025 had ik het genoegen hier vele malen rond te mogen struinen. In de uiteenlopende natuurgebieden ontdekte ik bijzondere en soms zeldzame paddenstoelen en planten, elk met hun eigen verhaal. Maar ook mistige zonsopkomsten, bijzondere weersverschijnselen, oeroude bomen en bossen en uitgestrekte landschappen passeerden mijn pad. In deze blog neem ik je mee langs die momenten: kleine ontdekkingen en grote indrukken, in een landschap dat telkens weer weet te verrassen. In de bossen rondom Roden komt op een enkele plek het zeer zeldzaam voorkomende beekmijtertje voor. Dit kieskeurig zwammetje, van slechts enkele millimeters groot, komt alleen maar voor in het voorjaar in kwelgebieden waar voedselarm en zuurstofrijk water naar boven komt. ...
Reacties
Een reactie posten
Benieuwd naar je reactie.